* ظاهرا در نظر شما اتاق فرار چیزی فراتر از یک بازی است. در مورد ماهیت و کارکردهای ذهنی و روانی و نیز آسیب‌های احتمالی آن نکات بیشتری برای مخاطبان ما بگویید؟

باید عرض کنم «بازی» از هر نوع که باشد، خودش از بازی فراتر می‌رود و «بازی فقط بازی نیست»؛ حتی بازی وسطی یا همه انواع بازی‌های ساده‌ای که می‌شناسیم؛ چه رسد به بازی‌های نوپدید مثل اتاق فرار یا انواع بردگیم‌ها یا بازی‌های سبک مافیا و امثالهم.

مشخصاً در مورد اتاق فرار باید بگویم بسیار فراتر از یک سرگرمی به معنای «وقت گذرانی شاد» است. برخی کارکردهای اصلی آن عبارتند از: – تقویت مهارت کار گروهی، تقویت ذهن در مهارت حل مسأله، افزایش میزان تمرکز، مهارت‌های مدیریت زمان و تصمیم‌گیری در شرایط پیچیده، ارتقای مهارت‌های ارتباطی و البته در کنار همه اینها «اتاق فرار» یک سرگرمی شاد، مهیج و همراه با تخلیه انرژی و خاطره سازی است.

اشاره به آسیب‌های احتمالی کردید. دو سه نوع آسیب ممکن است در صورت عدم رعایت استانداردهای فیزیکی، ذهنی و معنایی در طراحی و ساخت بازی، بروز کند؛ هرچند به لحاظ آماری، احتمال آن بسیار پایین است و در کل، بازی‌های اتاق فرار، از ایمنی بالایی برخور دارند.

الف) آسیب‌های فیزیکی و بدنی که می‌تواند ناشی از عدم رعایت استانداردهای ساخت فضا و محیط بازی باشد. ب) آسیب‌های ذهنی و معنایی که عمدتاً ناشی از عدم رعایت رده سنی مخاطبان یا عدم رعایت شاخص‌های فرهنگی در طراحی بازی رخ می‌دهد؛ مثلاً آسیب معنوی و ذهنی به مخاطبان وقتی که نوعی نگرش نژادپرستانه در طراحی سناریوی بازی وجود داشته باشد که خلاف آئین‌نامه‌های فرهنگی است.

*در مورد وضعیت آماری اتاق‌های فرار در ایران و بوم کسب و کار آنها و چالش‌هایی که در مسیر توسعه و ارتقای آنها است، نکاتی بفرمائید؟

در خصوص تعداد بازی‌های اتاق فرار فعال در ایران، آمار دقیقی در دست نیست، اما تقریباً با قاطعیت می‌توان گفت که بیش از 300 سناریو در حال حاضر در شهر تهران فعال است و قریب به ۵۰ سناریو در شهر اصفهان که از نظر آماری، احتمالاً شهر اصفهان، پس از تهران بیشترین تعداد بازی فعال را دارد.

به لحاظ اقتصادی، ساخت یک سناریوی اتاق فرار از لحظه طراحی تا فاز راه‌اندازی، به طور میانگین قریب به ۵۰۰ میلیون تومان هزینه دارد. به طور میانگین سه شغل پاره وقت یا تمام وقت، ایجاد می‌کند و به مشاغل وابسته هم رونق بخش است. نرخ بازگشت سرمایه حدوداً یک سال است اما در عوض، استهلاک بالایی دارد. وجود چالش‌های فرهنگی هم در موضوعات اقتصادی، نقش منفی داشته است.

چالش‌های موجود، بیشتر فرهنگی است تا اقتصادی! قدری بدبینی ناشی از عدم آشنایی کافی با اتاق‌های فرار نزد مدیران و مسؤولان وجود دارد که باید با سعه صدر بیشتر مدیران و البته حسن مدیریت فعالان مجری اتاق‌های فرار هرچه سریع‌تر برطرف شود، زیرا این پدیده بخشی از سبک زندگی است، در حال حاضر باید به عنوان بخشی از صنعت سرگرمی پذیرفته و درک شود و بتواند نقش اقتصادی و اجتماعی خودش را ایفا کند.

*آیا فرآیندهای قانونی صدور پروانه و آئین‌نامه‌ها و استانداردهای مورد نیاز تعریف شده و سامان یافته است؟ فعالان این صنف با کدام مشکلاتی در این رابطه مواجه هستند؟

سوال مهمی را مطرح کردید. سال ۹۸ بود که برای اولین بار انجمن بازی‌های فکری ذیل وزارت ورزش و جوانان، با صدور آئین‌نامه‌ای، نحوه صدور پروانه و استانداردهای اولیه مورد نیاز تأسیس «باشگاه بازی‌های فکری و اتاق فرار» را تنظیم و ارائه کرد و پس از آن معدودی مجوز در برخی استان‌ها از جمله تهران و همدان صادر شد.

متأسفانه این امر در اصفهان ظاهراً به صلاحدید مدیران ارشد استانی به تعویق افتاد و مورد قبول واقع نشد و تا شهریور ۱۴۰۲ از سوی اداره کل ورزش و جوانان استان هیچ‌گونه مجوزی صادر نشده بود، اما پس از آن چند مجموعه موفق به دریافت پروانه فعالیت خود شده‌اند. به‌رغم این موضوع، همچنان در مورد مرجعیت صدور پروانه مناقشاتی وجود دارد. امیدواریم به زودی اتحادیه مستقل صنایع و خدمات سرگرمی از جمله شهربازی، خانه بازی، اسباب بازی، مراکز اتاق فرار و امثالهم تشکیل و این حوزه توسط فعالان و ذی نفعان خودش مدیریت شود.